Özgüven ve benlik değeri

Nedir?

Benlik değeri, kendimizi nasıl gördüğümüz ve kendimize ne kadar değer verdiğimizle ilgilidir. Özgüven ise belirli durumlarda kendi becerilerimize duyduğumuz güvendir. İkisi de hayat boyunca deneyimlerle şekillenir ve zaman zaman sarsılabilir.

Düşük benlik değeri bir tanı değildir, ancak kişinin ilişkilerini, iş hayatını ve kararlarını derinden etkileyebilir. Sürekli kendini başkalarıyla kıyaslamak, hata yapmaktan aşırı korkmak ya da kendi ihtiyaçlarını hep geri planda bırakmak bu durumun yaygın işaretlerindendir. Bu duygular çoğu zaman kaygı ya da depresyonla birlikte görülebilir.

Sık görülen belirtiler

Kendinize karşı sert ve sürekli eleştirel bir iç ses
Başkalarının onayına ve beğenisine aşırı ihtiyaç duyma
Hayır demekte ve sınır koymakta zorlanma
Başarıları küçümseme, hataları büyütme
Yeni şeyler denemekten ya da fırsatları değerlendirmekten kaçınma
Kendini sürekli başkalarıyla kıyaslama

Bu belirtiler tek başına bir tanı anlamına gelmez; değerlendirme yüz yüze ya da online bir görüşmede yapılır.

Terapi nasıl yardımcı olabilir?

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), kendinizle ilgili otomatik olarak beliren olumsuz düşünceleri fark etmeye ve bu düşünceleri daha dengeli bir bakış açısıyla değerlendirmeye yardımcı olabilir. Sınır koyma ve kendinizi ifade etme gibi becerileri gündelik hayatta adım adım denemek de sürecin parçası olabilir.

Psikodinamik (psikanalitik yönelimli) terapi ise iç eleştirmeninizin nereden geldiğini, değer duygunuzun erken ilişkilerde nasıl şekillendiğini anlamaya alan açar. Amaç kendinizi kusursuz görmek değil, güçlü ve zorlanan yanlarınızla kendinizi daha gerçekçi ve şefkatli bir şekilde kabul edebilmektir.

Bu alanda kullandığım yaklaşımlar

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

Düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağı fark edip zorlayan döngüleri değiştirmeye odaklanan, yapılandırılmış bir yaklaşım.

Devamını okuyun 02

Psikodinamik terapi (psikanalitik yönelimli)

Geçmiş deneyimlerin, ilişki örüntülerinin ve farkında olmadığımız duyguların bugüne etkisini anlamaya odaklanan bir yaklaşım.

Devamını okuyun

Ne zaman ek destek gerekir?

Değersizlik duygusu umutsuzluk, uzun süren çökkünlük ya da yaşamın anlamsız olduğu düşünceleriyle birlikte görülüyorsa bir psikiyatri uzmanıyla görüşmeniz önemlidir; gerekli durumlarda ilaç desteğinin değerlendirilmesi için psikiyatrik yönlendirme yapılabilir. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa ya da hemen tehlike altındaysanız 112'yi arayın.

Sık sorulan sorular

Özgüven sonradan geliştirilebilir mi?

Kendimize bakışımız deneyimlerle şekillendiği için yeni deneyimlerle de değişebilir. Terapi, bu değişim için güvenli bir alan sunar; ancak süreç kişiden kişiye farklı ilerler.

Özgüven eksikliği için terapiye gelmek abartı olur mu?

Hayır. Kendinizle ilgili duygularınız hayatınızı, ilişkilerinizi ya da kararlarınızı etkiliyorsa bunu konuşmak için belirli bir tanı ya da kriz yaşamanız gerekmez.

Sürekli kendimi eleştiriyorum, bu normal mi?

Pek çok kişi zaman zaman kendini eleştirir. Bu eleştiri sürekli ve sert hale geldiğinde yorucu olabilir. Terapide bu iç sesin nereden geldiğini ve ona nasıl farklı yanıt verebileceğinizi birlikte konuşabiliriz.

Her süreç kişiye özeldir. Terapi belirli bir sonucun garantisini vermez, ancak değişim için güvenli bir alan sunar.