Travma ve TSSB

Nedir?

Travma, kişinin baş etme kapasitesini aşan, kendini ya da bir yakınını ciddi tehlike altında hissettiği deneyimlerin ardından ortaya çıkan etkileri ifade eder. Kaza, deprem, saldırı, istismar, ani bir kayıp gibi tek bir olay olabileceği gibi, uzun süre devam eden zorlayıcı koşullar da travmatik etkiler bırakabilir.

Bu tür bir deneyimin ardından bir süre zorlanmak çok anlaşılır bir tepkidir ve birçok kişide zamanla hafifler. Belirtiler aylarca sürdüğünde ve hayatı belirgin biçimde kısıtladığında travma sonrası stres bozukluğundan (TSSB) söz edilebilir. Yaşadıklarınızın sizde bıraktığı izleri anlamak için destek almak bir zayıflık değildir.

Sık görülen belirtiler

Olayın istemsizce zihne gelmesi, kabuslar
Olayı hatırlatan yer, kişi ve durumlardan kaçınma
Sürekli tetikte olma, kolay irkilme
Uyku sorunları ve odaklanma güçlüğü
Duygusal uyuşukluk ya da insanlardan kopukluk hissi
Suçluluk, utanç ya da öfke duyguları

Bu belirtiler tek başına bir tanı anlamına gelmez; değerlendirme yüz yüze ya da online bir görüşmede yapılır.

Terapi nasıl yardımcı olabilir?

Travma çalışmasında öncelik güvende hissetmektir. İlk aşamada yaşadıklarınızı ayrıntılı anlatmanız beklenmez; önce bedeninizi ve duygularınızı düzenlemeye yardımcı olacak yollar üzerinde dururuz. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) temelli yöntemler, travmaya bağlı düşünceleri ve kaçınma davranışlarını adım adım ele almaya yardımcı olabilir.

Psikodinamik (psikanalitik yönelimli) terapi ise yaşanan deneyimin kişinin kendilik algısı, ilişkileri ve geçmişiyle nasıl iç içe geçtiğini anlamaya alan açar. Süreç sizin hızınızda ilerler ve ne zaman neyi konuşacağınıza birlikte karar veririz.

Bu alanda kullandığım yaklaşımlar

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

Düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağı fark edip zorlayan döngüleri değiştirmeye odaklanan, yapılandırılmış bir yaklaşım.

Devamını okuyun 02

Psikodinamik terapi (psikanalitik yönelimli)

Geçmiş deneyimlerin, ilişki örüntülerinin ve farkında olmadığımız duyguların bugüne etkisini anlamaya odaklanan bir yaklaşım.

Devamını okuyun

Ne zaman ek destek gerekir?

Burada sayılan belirtiler tek başına bir tanı anlamına gelmez; değerlendirme ancak görüşme ile yapılabilir. Yoğun uyku sorunları, ağır depresif belirtiler ya da madde kullanımı eşlik ediyorsa, ilaç desteğinin değerlendirilmesi için bir psikiyatri uzmanına yönlendirme yapılır. Hâlâ tehlike altındaysanız ya da kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa hemen 112'yi arayın.

Sık sorulan sorular

Yaşadıklarımı ayrıntılı anlatmak zorunda mıyım?

Hayır. Ne zaman ve ne kadarını paylaşacağınıza siz karar verirsiniz. Terapide ilk adım güvenli bir ilişki kurmaktır.

Olay çok uzun zaman önce oldu, yine de destek alabilir miyim?

Evet. Travmanın etkileri yıllar sonra da ortaya çıkabilir ya da sürebilir. Olayın üzerinden ne kadar zaman geçtiğinden bağımsız olarak destek almak mümkündür.

Her travmatik olay TSSB'ye yol açar mı?

Hayır. Sarsıcı bir olay yaşayan herkes TSSB geliştirmez. Bazı tepkiler zamanla kendiliğinden hafifler; belirtiler uzun süre devam ediyorsa değerlendirme yapmak önemlidir.

Her süreç kişiye özeldir. Terapi belirli bir sonucun garantisini vermez, ancak değişim için güvenli bir alan sunar.