Stres ve tükenmişlik

Nedir?

Stres, zorlayıcı durumlara verdiğimiz doğal bir tepkidir ve kısa süreli olduğunda bizi harekete geçirebilir. Ancak iş yükü, bakım verme sorumluluğu, maddi kaygılar ya da ilişki sorunları gibi nedenlerle uzun süre devam ettiğinde, beden ve zihin dinlenmeye fırsat bulamaz.

Tükenmişlik, çoğunlukla uzun süreli ve yönetilemeyen iş stresiyle ilişkili bir durumdur. Kişi kendini duygusal olarak boşalmış hisseder, yaptığı işe karşı mesafeli ya da kayıtsız hale gelebilir ve eskisi kadar verimli olamadığını düşünür. Tükenmişlik bir zayıflık işareti değil, uzun süre sınırların zorlandığının bir göstergesidir.

Sık görülen belirtiler

Dinlenmekle geçmeyen sürekli yorgunluk
İşe ya da sorumluluklara karşı isteksizlik, mesafe ya da kayıtsızlık
Odaklanma ve karar vermede güçlük
Çabuk sinirlenme, sabırsızlık ya da duygusal hassasiyet
Baş ağrısı, kas gerginliği, sindirim sorunları gibi bedensel belirtiler
Uyku düzeninde bozulma ve kendine zaman ayıramama

Bu belirtiler tek başına bir tanı anlamına gelmez; değerlendirme yüz yüze ya da online bir görüşmede yapılır.

Terapi nasıl yardımcı olabilir?

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), stresi artıran düşünce ve davranış döngülerini fark etmeye, sınır koyma, önceliklendirme ve dinlenmeye alan açma gibi uygulanabilir adımlar geliştirmeye yardımcı olabilir. Küçük ve gerçekçi değişiklikler, zaman içinde gündelik hayatınızda fark yaratabilir.

Psikodinamik (psikanalitik yönelimli) terapi ise kendinize neden bu kadar yük aldığınızı, hayır demekte neden zorlandığınızı ya da değerinizi neden başarıya bağladığınızı anlamaya alan açar. Bu farkındalık, tükenmişliğin yeniden ortaya çıkmasını önlemek için kendinizle daha şefkatli bir ilişki kurmanıza destek olabilir.

Bu alanda kullandığım yaklaşımlar

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

Düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağı fark edip zorlayan döngüleri değiştirmeye odaklanan, yapılandırılmış bir yaklaşım.

Devamını okuyun 02

Psikodinamik terapi (psikanalitik yönelimli)

Geçmiş deneyimlerin, ilişki örüntülerinin ve farkında olmadığımız duyguların bugüne etkisini anlamaya odaklanan bir yaklaşım.

Devamını okuyun

Ne zaman ek destek gerekir?

Uzun süreli stres bazen depresyon ya da kaygı bozukluklarıyla birlikte görülebilir. Haftalardır süren çökkünlük, umutsuzluk, ciddi uyku sorunları ya da günlük işlerinizi sürdürememe gibi durumlar yaşıyorsanız bir psikiyatri uzmanıyla görüşmeniz ve gerekiyorsa ilaç desteğinin değerlendirilmesi önemlidir. Bedensel belirtiler için bir hekim kontrolü de faydalı olabilir. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa 112'yi arayın.

Sık sorulan sorular

Stres ile tükenmişlik arasındaki fark nedir?

Stres genellikle fazla yük ve baskı hissiyle ilgilidir; kişi hâlâ çabalamaya devam eder. Tükenmişlikte ise kişi duygusal olarak boşalmış hisseder, isteksizlik ve mesafe ön plana çıkar. İkisi sıklıkla birbirine eşlik eder.

İşimi bırakmadan tükenmişlikle baş edebilir miyim?

Pek çok kişi işini sürdürürken tükenmişlikle çalışır. Terapide sınırlarınızı, önceliklerinizi ve değişebilecek koşulları birlikte konuşuruz. Büyük kararları aceleyle almadan, size uygun yolları ararız.

Ne kadar sürede kendimi daha iyi hissederim?

Bunu önceden söylemek mümkün değildir, çünkü her kişinin koşulları farklıdır. Süreci düzenli olarak birlikte gözden geçirir, neyin iyi geldiğine birlikte bakarız.

Her süreç kişiye özeldir. Terapi belirli bir sonucun garantisini vermez, ancak değişim için güvenli bir alan sunar.