Yas ve kayıp

Nedir?

Yas, sevdiğimiz birini ya da bizim için önemli olan bir şeyi kaybettiğimizde yaşadığımız doğal bir süreçtir. Ölüm, ayrılık, boşanma, sağlığın kaybı, göç ya da bir hayalin sona ermesi gibi pek çok deneyim yas sürecini başlatabilir.

Yasın doğru ya da yanlış bir yolu, belirli bir süresi yoktur. Üzüntü, öfke, suçluluk, özlem ve hatta rahatlama gibi birbirine zıt görünen duygular bir arada yaşanabilir. Çoğu zaman yas zamanla hafifler; ancak bazen kişi kayıptan sonra uzun süre hayatına devam etmekte zorlanabilir ve bu dönemde destek almak iyi gelebilir.

Sık görülen belirtiler

Kaybı kabul etmekte zorlanma ya da sürekli onunla meşgul olma
Yoğun özlem, üzüntü ya da boşluk hissi
Suçluluk, öfke ya da keşke düşünceleri
Gündelik işlere, ilişkilere ya da gelecek planlarına ilginin azalması
Uyku, iştah ve enerjide belirgin değişiklikler
Kaybı hatırlatan yerlerden, kişilerden ya da konuşmalardan kaçınma

Bu belirtiler tek başına bir tanı anlamına gelmez; değerlendirme yüz yüze ya da online bir görüşmede yapılır.

Terapi nasıl yardımcı olabilir?

Terapide amaç yası hızlandırmak ya da kaybı unutturmak değil, yaşadıklarınızı güvenli bir alanda dile getirebilmeniz ve kaybedilenle yeni bir bağ kurarak hayatınıza devam etmenize eşlik etmektir. Psikodinamik (psikanalitik yönelimli) terapi, kayıpla ilgili karmaşık duyguları ve kaybın geçmiş deneyimlerinizle olan bağlantısını anlamaya alan açar.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ise yasın en zor anlarında baş etme yollarını, gündelik düzeni yeniden kurmayı ve suçluluk gibi yoğun düşüncelerle çalışmayı destekleyebilir. Süreç tamamen sizin hızınızda ilerler; ne zaman neyi konuşmak istediğinize siz karar verirsiniz.

Bu alanda kullandığım yaklaşımlar

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

Düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağı fark edip zorlayan döngüleri değiştirmeye odaklanan, yapılandırılmış bir yaklaşım.

Devamını okuyun 02

Psikodinamik terapi (psikanalitik yönelimli)

Geçmiş deneyimlerin, ilişki örüntülerinin ve farkında olmadığımız duyguların bugüne etkisini anlamaya odaklanan bir yaklaşım.

Devamını okuyun

Ne zaman ek destek gerekir?

Kaybın ardından aylar geçmesine rağmen gündelik hayatınızı sürdüremiyor, uzun süren derin bir çökkünlük ya da umutsuzluk yaşıyorsanız bir psikiyatri uzmanıyla görüşmeniz önemlidir; gerekli durumlarda ilaç desteğinin değerlendirilmesi için psikiyatrik yönlendirme yapılabilir. Kaybettiğiniz kişiye kavuşma isteğiyle ya da başka nedenlerle yaşamınızı sonlandırma düşünceleri yaşıyorsanız lütfen hemen 112'yi arayın.

Sık sorulan sorular

Yas ne kadar sürer?

Yasın belirli bir süresi yoktur ve herkes farklı yaşar. Duygular zaman zaman yoğunlaşıp hafifleyebilir; özel günlerde yeniden canlanmaları da doğaldır. Önemli olan, bu süreçte yalnız kalmamanızdır.

Kayıptan hemen sonra terapiye başlamak doğru mu?

Bu kişiden kişiye değişir. Bazı kişiler ilk haftalarda destek almak isterken bazıları bir süre sonra ihtiyaç duyar. İlk görüşmede neye ihtiyacınız olduğunu birlikte konuşabiliriz.

Ölüm dışındaki kayıplar da yas sayılır mı?

Evet. Ayrılık, boşanma, göç, işini ya da sağlığını kaybetmek gibi deneyimler de gerçek bir yas sürecine yol açabilir ve konuşulmayı hak eder.

Her süreç kişiye özeldir. Terapi belirli bir sonucun garantisini vermez, ancak değişim için güvenli bir alan sunar.